rss
Thứ ba, 12/12/2017 | 09:44 GMT+7

Chăm sóc các VĐV (Kỳ 2): Thể thao Việt Nam cần phải có chiến lược phù hợp

Cập nhật 11:32 ngày 12/11/2014
(Lý luận & Thực tiễn) - Dù chưa có chính sách, chiến lược bài bản, song nhiều đơn vị thể thao địa phương đã có nhiều động thái để chăm sóc các VĐV nhưng còn có phần manh mún và chưa giải quyết được vấn đề gốc rễ….

Hình ảnh: Chăm sóc các VĐV (Kỳ 2): Thể thao Việt Nam cần phải có chiến lược phù hợp số 1

 

Phải có chiến lược để đảm bảo tương lai cho các VĐV 

Tổng quan các phương án chăm sóc VĐV của các Trung tâm, tỉnh, thành

Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia Hà Nội: có kế hoạch mở Trung tâm đào tạo nghề cho các VĐV. Dự kiến, Trung tâm sẽ phối hợp với các đơn vị đào tạo nghề cùng tổ chức đào tạo cho các VĐV đang tập luyện tại Trung tâm. Ngoài thời gian tập luyện, các VĐV có thể dành thời gian để theo học các khoá đào tạo nghề do chính Trung tâm tổ chức để sau này khi không còn là VĐV, các VĐV sẽ có được một nghề nào đó phù hợp với mình (chỉ mới là kế hoạch)

Đà Nẵng: chương trình chiêu hiền đãi sĩ của lãnh đạo thành phố dành cho lĩnh vực thể thao với mức lương “vượt khung” do chính lãnh đạo thành phố duyệt chi dành cho những VĐV xuất sắc (chỉ mới dùng tiền để thu hút nhân tài)

An Giang: áp dụng chế độ đãi ngộ thông qua tính điểm tích lũy thành tích của VĐV đạt được ở các giải trong nước, Đông Nam Á, châu Á, Olympic hay thế giới. Với cách tính này, khi nghỉ thi đấu, tùy điểm số tích lũy các VĐV sẽ nhận được 100, 200 đến 300 triệu đồng/người. Với chế độ đãi ngộ này, ngoài việc kích thích nỗ lực tập luyện, các VĐV sẽ không ra đi do sợ để mất điểm tích lũy có được trước đó (chỉ mới dùng tiền để giữ quân)

Thành phố Hồ Chí Minh: có ký kết với Trường Nghiệp vụ Du lịch và Ngoại ngữ Khôi Việt (Trường Khôi Việt) cấp mỗi năm 10 suất học bổng cho VĐV thể thao đỉnh cao TPHCM có ý định học tập các ngành về du lịch do Trường Khôi Việt đào tạo (có lưu ý cung cấp đến nghề nghiệp hậu thể thao nhưng chương trình còn nhỏ lẻ và chưa đa dạng về ngành nghề để VĐV lựa chọn).

Nhìn chung, trong thời gian qua, cả cấp Trung ương và Thành phố đều đã ban hành một số chế độ, chính sách dành cho huấn luyện viên, vận động viên thể thao. Tuy nhiên, các chế độ, chính sách chỉ mới đề cập đến các loại tiền dành cho vận động viên khi còn đang làm nhiệm vụ (tiền ăn, tiền công, tiền thưởng, tiền đẳng cấp, tiền hỗ trợ tài năng, …). Cái cốt lõi của vấn đề là VĐV chúng ta vẫn còn phải “tự thân phấn đấu” để vươn lên và “tự bươn chải” khi kết thúc đời VĐV của mình. Họ chưa được cung cấp đầy đủ các điều kiện đảm bảo cần thiết để phát huy tài năng của mình lên mức tối đa, cũng chưa được chuẩn bị đầy đủ về cả tâm lý và kiến thức, kỹ năng để vào đời sau này. Nghiệp của họ đầy gian truân, bất trắc kể cả trong lúc đang sung sức lẫn lúc phải “về hưu”. Ba hệ lụy của vấn đề này là:

-         Vận động viên chỉ đạt mức tốt chứ không thể vươn đến mức xuất chúng. Lưu ý rằng trình độ càng cao, việc nâng thành tích càng khó khăn, càng cần đến những yếu tố phụ ngoài tập luyện. Vậy mà ở ngành thể thao chúng ta, thuốc men, trang thiết bị, khoa học kỹ thuật, cơ hội thi đấu cọ sát, … - những điều kiện cần thiết để nâng cao thành tích - mọi thứ đều được cấp nhưng chỉ “đúng theo định mức quy định”, mọi thứ đều được đáp ứng nhưng đều đem lại cảm giác “thiếu thiếu”. Trong khi đó, ở trình độ đẳng cấp cao, giải quyết những yếu tố tưởng chừng rất nhỏ đó có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn và sự khác biệt rất lớn (giữa nhà vô địch và người không có huy chương) chỉ là những khoảng cách tưởng chừng rất nhỏ đó. Ví dụ: Hoàng Xuân Vinh đạt HCV Cúp bắn súng thế giới vẫn thường tập với… tấm bia giấy, chứ không phải bia điện tử như các đồng nghiệp quốc tế. Và báo chí đã đặt giả thuyết là nếu như khi chuẩn bị Olympic London 2012 mà Hoàng Xuân Vinh được tập bắn bia điện tử thì Vinh có thể đã giành được tấm HCĐ lịch sử rồi vì lúc ấy Vinh chỉ kém 0,1 điểm so với VĐV giành HCĐ, Zhiwei Wang (Trung Quốc)!

-         Vận động viên không có động lực cao trong tập luyện và thi đấu. Những VĐV tài năng khi đã đạt trình độ vượt hẳn “một cái đầu” so với những VĐV còn lại trong nước thường có những so sánh về công sức đổ ra và công lao đóng góp với những VĐV “thường thường bậc trung”. Nếu không có sự đầu tư cá biệt, họ thiếu động lực và tập “cầm chừng”.

-         Vận động viên không có mục tiêu phấn đấu và tập luyện rõ ràng, thường dễ bỏ nghề khi phải lựa chọn con đường tương lai của mình. Họ không thể đánh đổi, hy sinh tuổi xuân của mình cho một tương lai bấp bênh. Ngoài việc không có nguồn VĐV cấp cao dồi dào, đây còn là vấn đề lãng phí cho ngành khi những VĐV có kinh nghiệm, có kỹ năng lại không phục vụ tiếp tục cho ngành khi đã hết tuổi VĐV.

4 chương trình, chính sách hỗ trợ VĐV cấp cao cấp thiết

Hình ảnh: Chăm sóc các VĐV (Kỳ 2): Thể thao Việt Nam cần phải có chiến lược phù hợp số 2

Đội tuyển U19 do ông bầu Đoàn Nguyên Đức đầu tư 

Hỗ trợ tập luyện: bao gồm: a) Hỗ trợ tài chính: nhằm giúp VĐV thanh toán các chi phí liên quan đến tập luyện và tối thiểu hóa sự thiệt hại về thu nhập do tập luyện toàn thời gian; b) Hỗ trợ phát triển VĐV dài hạn một cách toàn diện: cung cấp học bổng tập luyện cho VĐV tài năng. Các ứng viên muốn nhận học bổng này phải có một kế hoạch tập luyện và thi đấu toàn diện thể hiện sự thăng tiến nghề nghiệp rõ ràng. Từ quan điểm phát triển VĐV dài hạn, chương trình này nhằm giúp VĐV tài năng cân bằng các nhu cầu đối lập giữa thể thao thành tích cao, sự phát triển nghề nghiệp và sự phát triển cá nhân; c) Hỗ trợ công tác huấn luyện: các dịch vụ huấn luyện cũng sẵn sàng để giúp VĐV đạt được các mục tiêu thi đấu và thành tích; d) Hỗ trợ y học: được bảo hiểm các loại chấn thương liên quan đến thể thao trong lúc tập luyện và thi đấu; e) Hỗ trợ VĐV trong thời gian nghỉ ngơi sau các chu kỳ tập luyện và thi đấu.

Hỗ trợ giáo dục: a) Trợ cấp học phí: nhằm giúp VĐV vượt qua nhiều thách thức để cân bằng giữa thể thao và học tập; b) Cấp học bổng giáo dục

Quản lý kỹ năng sống: a) Tổ chức các khóa đào tạo về phát triển cá nhân: nhằm bồi dưỡng VĐV thành những cá nhân phát triển toàn diện. Các chủ đề bao gồm: quản lý hình ảnh trước các phương tiện thông tin truyền thông, lập kế hoạch tài chính, quản lý thời gian, quản lý áp lực và kỹ năng nói chuyện trước công chúng; b) Sắp xếp việc làm: sắp xếp cho VĐV tiếp cận với hệ thống giới thiệu việc làm nhằm giúp VĐV nhận diện được sở thích nghề nghiệp tiềm ẩn, các nguồn tuyển dụng và đạt được kinh nghiệm làm việc thích hợp cho nghề nghiệp của họ sau khi kết thúc sự nghiệp thể thao.

Hỗ trợ Khoa học thể thao và Y học thể thao: tất cả VĐV trong chương trình hỗ trợ đều được kiểm tra cơ xương và y học một cách toàn diện nhằm xác thực rằng họ đủ điều kiện sức khỏe cho tập luyện và thi đấu, đồng thời phát hiện những mặt tiềm tàng có thể giúp nâng cao thành tích và hạn chế/ngăn ngừa chấn thương. Các chương trình và dịch vụ y học thể thao và khoa học thể thao bao gồm: y học thể thao, vật lý trị liệu thể thao, sức mạnh và thể lực, tâm lý thể thao, dinh dưỡng thể thao, sinh cơ thể thao, sinh lý thể thao.

Tóm lại:

Dù khó khăn, Thể thao Việt Nam nên đi những bước đầu tiên trong việc hỗ trợ VĐV cấp cao một cách căn cơ. Cần nghiên cứu mô hình các nước để hình thành Trung tâm hỗ trợ VĐV cấp cao của trung ương và địa phương. Từng loại hình dịch vụ sẽ được mở dần tùy theo điều kiện khả năng cho phép. Trước mắt, tại các Trung tâm này, chúng ta có thể:

  1. Thành lập Quỹ bảo hộ VĐV bị chấn thương.
  2. Tổ chức lớp dạy yoga miễn phí cho VĐV vào lúc 15 – 16g chủ nhật hàng tuần (vì nhiều VĐV xem đây là một hình thức tập luyện quan trọng trong chương trình hồi phục của mình)
  3. Phối hợp với Cung VHLĐ, NVH Thanh Niên, Trung tâm dinh dưỡng thành phố, Trường ĐH TDTT TP.HCM, Trường ĐHSP TDTT TP.HCM, hoặc thậm chí đặt hàng cho các nhà khoa học, các diễn giả, … tổ chức hàng tháng các lớp chuyên đề, các lớp kỹ năng dành cho VĐV như: dinh dưỡng thể thao; định hướng mục tiêu nghề nghiệp; cách xây dựng blog hoặc trang web riêng, cách nói chuyện trước công chúng, nhiếp ảnh, vi tính, Anh văn chuyên ngành, …
  4. Tổ chức các chương trình truyền cảm hứng thể thao cho học sinh: đưa những VĐV nổi tiếng xuống các trường học để nói chuyện về lợi ích của thể thao, fairplay, sự tôn trọng và lòng tự tin.
  5. Xây dựng trang web chuyên giải đáp các câu hỏi thường gặp của VĐV, đồng thời tổng hợp toàn bộ các chế độ, chính sách, dịch vụ hỗ trợ để phụ huynh và VĐV nắm bắt và yên tâm hơn khi theo nghiệp thể thao.
  6. Vận động các doanh nghiệp làm thẻ mua hàng giảm giá, thẻ dịch vụ giảm giá (spa, xem phim, xem ca nhạc, xem kịch, …) cho VĐV cấp cao
  7. Làm việc với các Trường Đại học trên địa bàn thành phố về hướng tuyển sinh ưu tiên cho những VĐV thuộc Bộ môn có thế mạnh của từng Trường; ký kết hợp tác với các Trường Đại học TDTT ở các nước để dành những học bổng ưu tiên cho VĐV cấp cao thành phố.
  8. Có chế độ ưu tiên tuyển dụng những VĐV cấp cao (có huy chương SEA Games, ASIAD, Olympics, …) vào làm việc tại Sở và các Trung tâm thể thao từng môn của Sở.
  9. Tiếp tục tham mưu cho các cấp lãnh đạo thành phố về chế độ đầu tư cá biệt cho VĐV tài năng.
  10.  Tăng cường đầu tư hơn nữa về nhân lực và cơ sở vật chất, trang thiết bị cho Trung tâm NCKH và Y học Thể thao thành phố.

Tất cả hãy vì vận động viên. Hãy khai thác một cách tối đa tiềm năng của họ để họ cống hiến một cách tốt nhất. Hãy chăm sóc cho họ một cách tốt nhất để họ trở về đời thường một cách đàng hoàng nhất.

Tiến sĩ Chung Tấn Phong 

                                                                                       

Bình luận (0)
Gửi