rss
Thứ năm, 13/12/2018 | 01:04 GMT+7

Cơ sở lý luận của việc đánh giá hiệu quả chương trình Giáo dục thể chất

Cập nhật 14:17 ngày 28/07/2017
(Lý luận & Thực tiễn) - GDTC là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và nhà nước ta, được nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. GDTC được hiểu với khái niệm là một loại hình giáo dục mà nội dung chuyên biệt là giảng dạy vận động và phát triển chủ định các tố chất vận động của con người.
GDTC là một loại hình giáo dục nên nó là một quá trình sư phạm có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch để truyền thụ những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo vận động từ thế hệ này cho thế hệ khác. Điều đó có nghĩa là GDTC cũng như các loại hình giáo dục khác, cũng là quá trình sư phạm với đầy đủ đặc điểm của nó, có vai trò chủ đạo của nhà sư phạm, tổ chức hoạt động phù hợp với nguyên tắc sư phạm. GDTC chia thành hai mặt tương đối độc lập là dạy học động tác và giáo dục các tố chất thể lực, tuy nhiên chúng luôn phải song hành cùng nhau. Trong hệ thống giáo dục, nội dung đặc trưng của GDTC được gắn liền với giáo dục trí dục, đạo đức, thẩm mỹ, nghề nghiệp.
 
GDTC là một lĩnh vực TDTT xã hội với nhiệm vụ là phát triển toàn diện các tố chất thể lực và trên cơ sở đó phát triển các năng lực thể chất, đảm bảo hoàn thiện thể hình, củng cố sức khỏe, hình thành hệ thống và tiến hành hoàn thiện đến mức cần thiết các kỹ năng, kỹ xảo quan trọng trong cuộc sống. Đồng thời giáo dục các phẩm chất đạo đức, giáo dục ý thức và nhân cách. Chương trình GDTC trong các trường đại học và cao đẳng nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục là trang bị kiến thức, kỹ năng rèn luyện thể chất cho sinh viên.
 
1. Hiệu quả là gì?
 
Thuật ngữ “hiệu quả” được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, song trong từ điển Tiếng Việt được giải thích như sau: Hiệu quả là kết quả mong muốn, cái sinh ra kết quả mà con người chờ đợi và hướng tới, có nội dung khác nhau ở những lĩnh vực khác nhau. Trong sản xuất hiệu quả có nghĩa là hiệu suất và năng suất, trong kinh doanh là lãi suất và lợi nhuận. Trong xã hội, hiệu quả xã hội tức là có tác dụng tích cực đối với sự phát triển lĩnh vực đó.
 
Vậy hiệu quả của chương trình GDTC trong trường đại học là kết quả thực hiện nhiệm vụ chương trình GDTC.
 
2. Hiệu quả chương trình GDTC
 
Đánh giá chất lượng GDTC là một việc làm công phu qua nhiều cấp độ trước khi đưa vào giảng dạy đại trà, vì thế người ta coi thực tế dạy và học theo chương trình biên soạn là môi trường kiểm chứng có hiệu quả nhất, trrong thực tế có thể đánh giá qua hình thức sau:
 
- Đánh giá quá trình: là hình thức đánh giá được thực hiện trong quá trình và ngay sau quá trình biên soạn theo phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
 
- Đánh giá tổng kết: là đánh giá sau khi kết thúc đào tạo những khóa đầu tiên theo chương trình, mục tiêu của loại hình này là nhằm thu thập những thông tin về giá trị chương trình, mức độ đạt được của mục tiêu đề ra.
- Đánh giá hiệu quả: là hình thức đánh giá được thực hiện khi đã thực hiện xong chương trình
 
3. Nội dung đánh giá hiệu quả chương trình GDTC
 
* Kiến thức về GDTC
Theo tác giả Poomomrev (1983) thì kiến thức GDTC được xác định bởi những tri thức chung, các hệ thống kỹ năng, kỹ xảo phong phú để điều khiển các hoạt động của cơ thể trong không gian và thời gian, biết sử dụng các kỹ năng, kỹ xảo vận động trong điều kiện sống và hoạt động khác của con người. Nhận thức bao hàm những kiến thức lý luận khoa học, những nội dung phương pháp tập luyện TDTT theo chương trình quy định nhằm giáo dục sinh viên về đạo đức xã hội chủ nghĩa, tinh thần tập thể, tinh thần tự giác tích cực học tập, sử dụng các bài tập thể chất như là phương pháp GDTC nhằm mục đích rèn luyện thể lực cũng như nâng cao sức khỏe sẵn sàng lao động và bảo vệ tổ quốc .
 
Kiến thức GDTC có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tiếp thu kỹ năng, kỹ xảo vận động. Theo Matveev : “Kiến thức là tiền đề cho việc tiếp thu những kỹ năng, kỹ xảo vận động và sử dụng một cách có hiệu quả các năng lực thể chất trong cuộc sống. Kiến thức chỉ rõ ý nghĩa cá nhân và ý nghĩa xã hội của GDTC cũng như bản chất của quá trình giáo dục này. Các kiến thức cho phép sử dụng các giá trị của TDTT với mục đích tự giáo dục”
 
Kiến thức về GDTC giúp cho việc lựa chọn và sử dụng bài tập có hiệu quả vì cùng một bài tập nhưng hiệu quả hoàn toàn khác nhau khi sử dụng các phương pháp khác nhau.
 
* Kỹ năng thực hành
Kỹ năng thực hành được hiểu như ở mức độ đánh giá nhất định (kỹ năng kỹ xảo) thực hiện kỹ thuật động tác. Khả năng thực hành phụ thuộc vào nhiều yếu tố như trình độ sinh viên, điều kiện học tập, cơ sở vật chất, chế độ học tập, phong trào thể thao cũng như nhận thức của sinh viên về GDTC, sử dụng và chuyển hóa các bài tập thể chất để rèn luyện và củng cố sức khỏe.
 
* Chỉ tiêu về các tố chất thể lực
Các chỉ tiêu thể lực được xác định dựa trên nguyên tắc và cơ sở khoa học GDTC, mức độ đánh giá cho các thành viên trong xã hội thực hiện. Các tiêu chuẩn này được xác định theo lứa tuổi, năm học, giới tính. Nội dung và yêu cầu phụ thuộc vào hệ thống GDTC của mỗi quốc gia.
 
Trong các trường đại học GDTC có tác dụng tích cực trong việc hoàn thiện tính cách, nhân cách, những phẩm chất cần thiết cho sinh viên và hoàn thiện thể chất sinh viên. Việc tiến hành GDTC nhằm giữ sức khỏe và phát triển thể lực, tiếp thu những kiến thức và kỹ năng vận động cơ bản có tác dụng chuẩn bị tốt về tâm lý và tinh thần của người cán bộ tương lai. Đồng thời giúp họ hiểu biết về phương pháp khoa học, để tiếp tục rèn luyện thân thể, củng cố sức khỏe, góp phần tổ chức xây dựng phong trào TDTT trong nhà trường. Vì vậy Bộ GD-ĐT đã ban hành chương trình GDTC trong các trường đại học, cao đẳng: “Chương trình GDTC trong các trường đại học nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục, trang bị kiến thức, kỹ năng về rèn luyện thể lực của sinh viên, giáo dục đạo đức XHCN, cung cấp cho sinh viên những kiến thức lý luận cơ bản về nội dung và phương pháp tập luyện TDTT, góp phần duy trì và củng cố sức khỏe sinh viên”.
 
Do đó muốn giáo dục con người phát triển toàn diện phải kết hợp hài hòa sự phong phú về tinh thần, sự trong sáng về đạo đức, sự toàn diện về thể chất. Sự cường tráng về thể chất là nhu cầu của bản thân con người đồng thời là vốn quý tạo ra sản phẩm trí tuệ và vật chất cho xã hội, vì vậy chăm lo cho con người về vật chất là trách nhiệm của toàn xã hội nói chung và ngành TDTT nói riêng. Đó chính là mục tiêu cơ bản, quan trọng nhất của nền giáo dục Việt Nam mà Đảng, Nhà nước luôn quan tâm và coi trọng.
 
Nguyễn Trọng Quang
 
Bình luận (0)
Gửi