rss
Thứ sáu, 21/09/2018 | 17:54 GMT+7

Điện ảnh Việt - soi mình suy ngẫm

Cập nhật 13:18 ngày 28/12/2017
(Văn hóa) - Trong thời gian qua, điện ảnh Việt đã có những chuyển biến tương đối tích cực. Tuy nhiên, đâu đó, người xem vẫn cảm thấy có gì đó thiếu thiếu và nhàn nhạt…Hơn cả chính là cách làm điện ảnh mang yếu tố thị trường. Vừa qua, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã tổ chức buổi tọa đàm về Điện ảnh Việt Nam - thực trạng và một số vấn đề đặt ra hiện nay, để nhìn nhận về thực trạng nền điện ảnh Việt Nam, thách thức mà các doanh nghiệp điện ảnh Việt đang gặp phải và tìm ra các giải pháp về chính sách, pháp luật phù hợp cho nền điện ảnh nước nhà.

Hình ảnh: Điện ảnh Việt - soi mình suy ngẫm số 1

Nhìn lại những con số

Cho đến thời điểm này, điện ảnh Việt đã có sự phát triển tương đối mạnh mẽ, không nói quá khi còn có thể gọi là bùng nổ khi doanh thu phòng vé tăng trưởng vô cùng lớn với con số bình quân vào khoảng từ 20 – 25%/năm và được xếp vào hàng những quốc gia có tốc độ tăng trưởng điện ảnh cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, hiện nay, lĩnh vực điện ảnh nhà nước đang không thích nghid dược với môi trường công nghiệp mới. Các đơn vị làm phim nhà nước đang rơi sâu vào cảnh thua lỗ, cổ phần hóa, tê liệt, thậm chí đóng cửa. Trong khi đó, điện ảnh tư nhân mới được nhà nước cho mở cửa phát triển từ năm 2000 trở lại đây, vốn chưa nhiều, tiềm lực chưa đủ mạnh. Các tập đoàn lớn nước ngoài vào Việt Nam với vốn lớn, bề dày kinh nghiệm và đang có nhiều biểu hiện chèn ép, bóp nghẹt lợi nhuận, thôn tính các doanh nghiệp Việt để thống lĩnh thị trường điện ảnh Việt Nam.

Theo số liệu mới nhất, hiện có khoảng 50 doanh nghiệp tại Việt Nam thực sự sản xuất phim, trong đó dưới 15 doanh nghiệp đã sản xuất từ 2 bộ phim trở lên. Trước và đầu những năm 2000, mỗi năm có từ 5 - 10 phim Việt Nam được sản xuất, chủ yếu là phim nhà nước đặt hàng. Từ năm 2004 trở lại đây, chủ yếu là phim tư nhân sản xuất. Năm 2014 có khoảng 25 phim, 2015 khoảng 40; 2016 khoảng 60 phim; trong 10 tháng đầu năm 2017 có khoảng 45 phim Việt Nam. Trong khi phim Hollywood thường thu về từ 50 – 60% cho tuần đầu tiên tùy phim thì hiện, phim Việt Nam chỉ chiếm khoảng 20 - 30% thị phần về doanh thu. Con số này có thể được tăng lên khoảng 40 - 50% nếu có sự hỗ trợ mạnh mẽ của các chính sách nhà nước và được cạnh tranh sòng phẳng, không bị chèn ép, áp đặt những điều kiện không công bằng so với phim ngoại. Số liệu này cũng có thể giảm xuống khoảng 10% nếu tình trạng cạnh tranh chèn ép hiện tại vẫn cứ tiếp tục xảy ra.

Theo đó, bản báo cáo cũng chỉ rõ, hai doanh nghiệp có thị phần lớn nhất về rạp chiếu phim nắm phần lớn đầu ra của công nghiệp điện ảnh của Việt Nam là CGV 43% và Lotte 20%, đều là các doanh nghiệp có vốn đầu tư từ Hàn Quốc. Việc doanh nghiệp Việt Nam không có hệ thống rạp sẽ vô cùng khó khăn cho các bộ phim trong nước do các nhà sản xuất không phải là CGV hoặc không hợp tác theo đúng các điều khoản CGV áp đặt đưa ra. Vì vậy, những năm gần đây các công ty sản xuất phim lớn của Việt Nam như BHD, Galaxy, Sóng Vàng phải chuyển sang xây dựng rạp chiếu để không quá bị ép trong quá trình đàm phán đưa phim của mình ra rạp.

Ông Nguyễn Danh Dương, Giám đốc Trung tâm Chiếu phim Quốc gia cho biết thêm, từ tháng 9/2017, CGV đã thực hiện cùng lúc 3 chương trình điều chỉnh giá vé đã gây ảnh hưởng lớn tới các doanh nghiệp Việt Nam, các đơn vị sự nghiệp Nhà nước đang hoạt động trong lĩnh vực chiếu phim. Ông nhấn mạnh, về lâu dài hoạt động kinh doanh của các đơn vị chiếu phim nhỏ lẻ sẽ thua lỗ dẫn đến đóng cửa hoặc phải bán rạp cho các nhà đầu tư nước ngoài hoàn toàn có thể xảy ra; nền điện ảnh Việt Nam đứng trước nguy cơ bị triệt tiêu, mất toàn bộ thị trường giải trí điện ảnh, khán giả Việt sẽ hưởng thụ nền văn hóa do nước ngoài quyết định, thị trường này sẽ nằm trong tay các doanh nghiệp Hàn Quốc.

Hình ảnh: Điện ảnh Việt - soi mình suy ngẫm số 2

Ông Đỗ Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh cũng cho biết, Cục Điện ảnh đã làm việc không dưới 3 lần với các doanh nghiệp nước ngoài như CGV, Lotte, Platinum để khuyến cáo họ kinh doanh phải công bằng và lành mạnh. Tuy nhiên, ông chỉ rõ vì luật không có quy định quota nhập khẩu phim, cho nên Cục cũng chỉ can thiệp thông qua Hội đồng duyệt phim Quốc gia bằng cách đã cấm rất nhiều phim không phù hợp với văn hóa và thuần phong mỹ tục của Việt Nam. Chẳng hạn, năm 2016 đã cấm trên 30 phim, năm 2017 tính đến nay đã cấm trên 20 phim.

Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam, NSND Đặng Xuân Hải cũng nhận định, công ty CGV đã có những hành vi cạnh tranh không lành mạnh, lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, đã có những hành vi kinh doanh trái với các chuẩn mực thông thường về đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại lợi ích của doanh nghiệp khác. Ông chỉ rõ các hành vi của CGV thời gian qua là vi phạm điều 8 và điều 9 của luật cạnh tranh, đang chèn ép làm ảnh hưởng đến sự phát triển của điện ảnh Việt Nam.

Cần làm gì?

Trước tình hình đó, các đại biểu đánh giá, đây là một sự báo động rất khẩn cấp, nếu các cơ quan quản lý nhà nước không vào cuộc, đồng thời các doanh nghiệp trong nước không cùng nhau hợp lực và hành động mạnh mẽ thì có thể chỉ trong thời gian ngắn tới đây ngành điện ảnh Việt Nam sẽ không còn chỗ đứng trên chính đất nước của mình, công nghiệp điện ảnh Việt Nam sẽ bị thâu tóm. Đáng lo ngại là con em người Việt lớn lên sẽ không có cơ hội được tiếp cận các bộ phim về văn hóa dân tộc. Để đảm bảo điện ảnh Việt Nam có thể phát triển một cách công bằng, các đại biểu kiến nghị, nhà nước cần nhanh chóng có những chính sách can thiệp để điều chỉnh tỉ lệ đầu tư xây dựng các cụm rạp của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam; có giải pháp để thúc đẩy sản xuất phim Việt Nam, điều tiết công tác phát hành phim, đặc biệt thực hiện đầu tư xây dựng rạp chiếu phim theo quy hoạch chiến lược phát triển ngành điện ảnh; việc xây dựng rạp phải được phân bổ vị trí hợp lý; đề nghị Bộ tài Chính phải có hành lang pháp lý để quy định khung giá vé xem phim, chống hình thức giảm giá vé bóp nghẹt lợi nhuận tiêu diệt các cơ sở nhỏ; đảm bảo tỷ lệ phân chia doanh thu chiếu phim phải có sự cân bằng giữa phim nước ngoài và phim Việt Nam. Bên cạnh đó, kiến nghị Quốc hội sớm sửa đổi Luật Điện ảnh cho phù hợp với tình hình hiện tại.

Cũng tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi về tình hình cổ phần hóa (CPH) Hãng phim truyện Việt Nam được dư luận quan tâm trong thời gian vừa qua. Việc cổ phần hóa với giá trị thương hiệu 0 đồng và tranh chấp giữa nhà đầu tư với tập thể người lao động Hãng phim khiến dư luận bức xúc trong thời gian qua, nhiều đại biểu cho rằng cần có những cơ chế quản lý đặc thù riêng đối với Hãng phim truyện Việt Nam.

Hình ảnh: Điện ảnh Việt - soi mình suy ngẫm số 3

 

Phát biểu tại Tọa đàm, nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát chỉ rõ: nếu không phải CPH lại thì nên chăng thành lập một Trung tâm Điện ảnh Quốc gia, trong đó có Hãng phim truyện Việt Nam, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, Trường quay Cổ Loa, Trung tâm Kỹ thuật Điện ảnh tạo thành một sức mạnh tập thể, đảm bảo sự phát triển lành mạnh của ngành.

Trước những ý kiến đóng góp tâm huyết của các đại biểu, các nghệ sỹ, bà Hoàng Thị Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khẳng định, cách mạng Việt Nam thành công có sự đóng góp rất lớn của Điện ảnh Việt Nam và cho biết Ủy ban đã ghi nhận và tiếp thu tất cả những nội dung kiến nghị của các đại biểu để nghiên cứu và tham mưu cho Quốc hội sẽ có những chính sách phù hợp để ngành Điện ảnh Việt Nam có những đổi mới và phát triển trong thời gian tới.

Kim Anh

 




 

Bình luận (0)
Gửi