rss
Thứ bảy, 20/10/2018 | 06:02 GMT+7

DỰ ÁN ĐÀO TẠO VĐV “THẾ HỆ VÀNG” CỦA THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --- TIỀN ĐỀ CHO QUAN ĐIỂM ĐÀO TẠO VĐV HIỆN NAY

Cập nhật 21:18 ngày 17/08/2018
(Lý luận & Thực tiễn) - Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với các nước trên thế giới, công tác phát triển thể thao thành tích cao ngày càng đặt ra những thách thức mới, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các cơ quan, ban ngành, địa phương, trung ương và đội ngũ nhân sự hoạt động trong lĩnh vực TDTT. Đào tạo VĐV trẻ luôn là ưu tiên hàng đầu trong việc xây dựng một nền TDTT tiên tiến và vững mạnh. Với đề án đào tạo VĐV “Thế hệ Vàng” của TPHCM đã đạt được một số thành công bước đầu, góp phần vào thành công chung của thể thao Việt Nam trong những năm qua. Bằng những phương pháp khoa học thường quy trong thể thao, phân tích những ưu khuyết điểm cũng như hạn chế của đề án chúng tôi xin đề xuất để tìm ra con đường phát triển thể thao thành tích cao quốc gia ngày càng vững mạnh và phát triển.
  1. 1.   Đặt vấn đề:

Việc đào tạo thể thao thành tích cao trên thế giới ngày nay đòi hỏi phải trải qua một quy trình nghiêm ngặt ngay từ khi phát hiện và tuyển chọn được những VĐV có năng khiếu bẩm sinh cho đến khi bước vào huấn luyện thể thao chuyên nghiệp. Các xu thế phát triển thể thao thành tích cao trên thế giới đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác đào tạo VĐV và HLV gồm có: Mở rộng các nội dung thi đấu (có nhiều môn thi đấu mới ở cấp Thế giới, Olympic, Châu lục,..); Mở rộng các địa điểm tổ chức thi đấu trên toàn thế giới (một mùa giải được tổ chức ở nhiều quốc gia); Phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa, thương mại hóa (1 VĐV được huấn luyện bởi 1 đội ngũ chuyên gia, HLV…Bản quyền truyền hình thể thao, tài trợ thể thao,…); Vấn nạn Doping; Công nghệ ứng dụng trong thể thao (công nghệ phân tích kỹ chiến thuật thể thao, trang thiết bị tập luyện, thi đấu,…). Vì vậy đào tạo thể thao thành tích cao có tính quốc tế hóa rất cao trong thời đại hội nhập.

Trong bối cảnh phát triển thể thao thành tích cao như vậy, rõ ràng con đường duy nhất cho thể thao thành tích cao TPHCM là phải xây dựng bằng được một năng lực mới thích nghi với sự phát triển không ngừng, mang tính quốc tế hóa của thể thao thế giới trong thời đại số và thế giới “phẵng”.

Công tác quản lý hệ thống đào tạo VĐV với đề tài “Hoàn thiện quy chế quản lý đào tạo VĐV tài năng ở TPHCM” được thực hiện theo đơn đặt hàng của TPHCM. Đáp ứng yêu cầu của Chương trình phát triển nguồn nhân lực của thành phố giai đoạn 2001-2005. Trong đó có dự án “Đào tạo VĐV thế hệ vàng của thể thao thành phố”. Đây là dự án đã đem lại một số hiệu quả bước đầu trong việc quản lý và xây dựng một thành phố thể thao đứng đầu cả nước, thích nghi với sự phát triển của thể thao thế giới. Việc nghiên cứu tính khả thi của dự án, phân tích những ưu khuyết điểm, mặt hạn chế trong quá trình triển khai, thực hiện dự án sẽ là tiền đề để thể thao thành tích cao của TPHCM ngày càng phát triển.

  1. 2.   Giải quyết vấn đề

Để giải quyết vấn đề trên chúng tôi sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp các tài liệu, văn bản có liên quan; phương pháp phỏng vấn tọa đàm; phương pháp toán thống kê.

  1. 3.   Kết quả thực hiện

3.1 Dự án “Đào tạo VĐV thế hệ vàng của thể thao thành phố”

Thực hiện chiến lược phát triển thể thao thành tích cao thành phố nhiệm kì 2001-2005, định hướng 2010, căn cứ kế hoạch của công tác xây dựng lực lượng các môn thể thao thành phố, Hội đồng huấn luyện đã phối hợp cùng các phòng ban, bộ môn tổ chức công tác tập huấn ngắn và dài hạn ở các nước có nền TDTT tiên tiến phù hợp với xu thế phát triển của thể thao thành phố cho các môn thể thao được quy hoạch đầu tư theo mục tiêu, định hướng.

Sau khi các bộ môn, Liên đoàn liện hệ với các nước, dự án đã được triển khai đồng loạt ở 10 môn thể thao trọng điểm của thành phố trong năm 2004 với 4 môn thực hiện trong quý 1/2004. Bao gồm các môn Bơi lội (tập huấn tại Úc), Taekwondo (tập huấn tại Hàn Quốc) và Điền kinh (tập huấn tại Trung Quốc).

3.2 Những thuận lợi trong quá trình thực hiện dự án:

   - Dự án được thực hiện có định hướng, kế hoạch cụ thể. Các môn thể thao được phân nhóm và đầu tư có trọng điểm. Tạo nên động lực trong công tác quản lý và ra sức phấn đấu tập luyện của đội ngũ cán bộ công nhân viên chức, HLV, VĐV. Mang lại hiệu quả tích cực trong thực tiễn hoạt động của ngành TDTT thành phố. Thành tích chuyên môn của các môn thể thao trọng điểm cải thiện, tạo tiền đề cho phát triển tài năng.

- Các HLV, VĐV được tập luyện và rèn luyện trong môi trường thể thao Quốc tế. Có cơ hội tiếp xúc với cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện hiện đại, tập luyện và thi đấu cọ xát với các đấu thủ trình độ cao ở trong khu vực và trên thế giới. Hình thành ý thức tập luyện và ý chí phấn đấu cho các VĐV, tạo khí thế mới trong quá trình huấn luyện. Giúp các HLV làm quen với các nhân tố mới ngoài chương trình huấn luyện về thể lực thuần túy bao gồm: Huấn luyện tâm lý, dinh dưỡng, các liệu pháp hồi phục, y học và các liệu pháp y tế khác,…

- Xây dựng được thế hệ VĐV tài năng thế hệ cho thành phố. Tạo động lực kích thích các môn thể thao, các HLV, VĐV phấn đấu, học hỏi, rèn luyện để cùng nhau phát triển, nâng cao trình độ thể thao thành phố.

- Một số kết quả thi đấu đạt thành tích cao của thể thao thành phố trong giai đoạn 2002-2003 có đóng góp rất nhiều của các HLV, VĐV trong dự án “Đào tạo VĐV thế hệ vàng của thể thao thành phố” đem lại.

CÁC GIẢI THI ĐẤU

THÀNH TÍCH

VÀNG

BẠC

ĐỒNG

Đại Hội TDTT toàn quốc năm 2002

122

116

73

SEA GAMES 22 năm 2003

22

22

22

Các giải Toàn quốc năm 2003

406

309

291

Các giải Thế giới, Châu Á, Đông Nam Á và các giải Quốc tế khác

28

50

47

- Xây dựng lực lượng VĐV trẻ nồng cốt làm nền tảng cho sự phát triển tài năng thể thao thành phố ở một số môn như: Bơi, Bóng bàn, Cờ Vua, Cầu lông, Quần vợt, Wushu, Judo, Cử tạ, Lặn, Bơi Nghệ thuật, Điền Kinh, Taekwondo.

3.3 Những khó khăn trong quá trình thực hiện dự án:

- Kinh phí cấp cho các chuyến tập huấn nước ngoài còn hạn chế. Các chế độ cho VĐV còn nhiều bất cập. Ngoài chi phí cho ăn, ở, các VĐV chỉ nhận được khoảng phụ cấp tiêu vặt. Thời gian và kinh phí cấp cho dự án có hạn, chưa đảm bảo theo kế hoạch huấn luyện dài hạn của dự án đề ra.

- Thời gian làm quen môi trường mới, ngoại ngữ, tâm lý e dè khó hòa hợp làm ảnh hưởng nhiều đến kết quả tập luyện.

- Những hiểu biết về dinh dưỡng, y học TDTT của VĐV còn hạn chế cùng với thói quen ăn uống sinh hoạt, làm thời gian thích ứng môi trường mới kéo dài.

- Bộ phận quan hệ Quốc tế của ngành TDTT thành phố chưa phát huy tác dụng, còn dựa vào các mối quan hệ của các bộ môn. Do đó gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp xúc, trao đổi, làm việc với các nước có nền TDTT tiên tiến. Các hồ sơ, thủ tục pháp lý liên quan được giải quyết chậm chễ, bế tắc, bị động.

- Việc kiểm tra, đánh giá chất lượng các chuyến tập huấn nước ngoài còn thiếu. Kết quả các chuyến tập huấn chỉ dựa vào những nhận xét chủ quan của các đối tác nước ngoài và những người trực tiếp tham gia chuyến tập huấn.

3.4 Các mặt hạn chế của dự án “Thế Hệ Vàng”:

- Địa điểm tập huấn chưa phát huy hết tác dụng (quốc gia có nền thể thao phát triển, nhưng tập huấn tại các thành phố, trung tâm huấn luyện chưa hoàn toàn phù hợp).

- Kinh phí chỉ đáp ứng được ban đầu và được hỗ trợ của nơi tập huấn thông qua các mối quan hệ cá nhân hay quan hệ của các Liên đoàn. Nên trong dài hạn không thể đáp ứng được yêu cầu đề ra và khó tìm được chuyên gia giỏi để nâng cao trình độ của VĐV. (hết hợp đồng hỗ trợ kinh phí trong 1 năm sẽ tái ký hợp đồng với đối tác ở mức kinh phí mới cao hơn)

- Chuyên gia làm việc với VĐV trẻ của TpHCM và VĐV bản địa như nhau, chưa dựa theo đặc điểm chuyên biệt của VD9V nên hiệu quả còn hạn chế.

- Tâm lý HLV, VĐV khó thích ứng trong việc tập luyện dài hạn nên sự nổ lực đều đặn, kéo dài khó khăn, tạo sự không ổn định về năng lực.

- Còn hạn chế trong tuyển chọn VĐV trẻ. Tuyển chọn VĐV càng trẻ sẽ khó khăn hơn nhưng lứa tuổi nhỏ sẽ dễ thích nghi với môi trường mới hơn (VĐV 11-12 tuổi tốt hơn 13-14 hay 15-16).

- Dự án còn hạn chế trong việc giúp các HLV và VĐV thích nghi với môi trường tập luyện mới. Do đó cần xây dựng chương trình thích ứng với môi trường tập luyện ở nước ngoài trong thời gian kéo dài và nâng cấp theo sự phát triển của VĐV.

  1. 4.   Kết luận:

Đề án “Thế Hệ Vàng” tạo ra điểm mới trong cách đầu tư phát triển thể thao thành tích cao của TPHCM, thông qua việc đào tạo VĐV trẻ dài hạn ở nước ngoài. Đề án cũng thể hiện tính khoa học trong quy hoạch môn, VĐV, địa điểm tập huấn, phương pháp thực hiện, kinh phí thực hiện và đã đạt được một số thành công bước đầu dù còn hạn chế so với mục tiêu đề ra.

Đề án đã đặt nền móng cho quan điểm đào tạo VĐV trẻ dài hạn ở nước ngoài bằng nguồn kinh phí kết hợp giữa địa phương và Trung Ương, thúc đẩy mục tiêu phát triển thể thao thành tích cao bền vững ở hiện tại và tương lai.

Hiện nay đề án “Thế Hệ Vàng” đã kết thúc. Dù hiệu quả chưa đạt được như mục tiêu đề ra, nhưng là tiền đề cho TPHCM và các địa phương trong cả nước tiếp tục phát huy những giá trị mà đề án đã đem lại.

  • Đào tạo VĐV trẻ dài hạn ở nước ngoài tập trung vào từng môn thể thao mà địa phương có thế mạnh như có nguồn nhân lực (VĐV trẻ tài năng), với mục tiêu cụ thể (đạt thành tích cao tại các giải thi đấu Quốc gia, Quốc tế,…)
  • Đào tạo huấn luyện viên thông qua việc cùng tập huấn dài hạn với VĐV: Nâng cao kiến thức, năng lực ngoại ngữ, phương pháp huấn luyện, sử dụng các trang thiết bị tập luyện hiện đại,…Tiếp cận với nền khoa học huấn luyện thể thao tiên tiến: dinh dưỡng thể thao, y sinh học TDTT, tâm lý,…

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Hội đồng Huấn luyện Sở TDTT TpHCM, năm 2002, “Báo cáo đánh giá – Tổ chức, thực hiện kế hoạch tập huấn nước ngoài 2002 - 2003”, Sở TDTT TpHCM.
    1. Tổng kết hoạt động năm 2004 – 2005 trường Nghiệp vụ TDTT, TpHCM.
  2. Báo cáo khoa học, “Thực trạng và giải pháp phát triển thể thao thành tích cao TPHCM đến năm 2012”.
  3. Nguyễn Văn Quân, năm 2007, “Giải pháp nào để tăng cường, mở rộng hoạt động hợp tác Quốc tế về phục vụ nâng cao thể thao thành tích cao ở TPHCM”, Hội thảo “Thực trạng và giải pháp phát triển thể thao thành tích cao ở TPHCM”, Sở TDTT TPHCM.                                                                                                                                                                                                                                TS. Lưu Trí Dũng (Trường ĐHSP TDTT TPHCM)

 

 

Bình luận (0)
Gửi