rss
Thứ năm, 20/09/2018 | 22:33 GMT+7

Giáo dục thể chất học đường cần bước đột phá mới

Cập nhật 11:14 ngày 10/07/2018
(Trong nước) - Giáo dục thể chất (GDTC) là môn học chiếm một vị trí hết sức quan trọng không chỉ nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng phương pháp luyện tập thể thao, nâng cao sức khoẻ và trí thông minh, mà còn giúp thế hệ trẻ có lối sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, khoẻ mạnh, có tính kỷ luật, nêu cao tinh thần tập thể... tạo tiền đề hình thành nhân cách. Đây là môn học không thể thiếu trong sự nghiệp giáo dục con người mới Việt Nam phát triển toàn diện. Tuy nhiên bấy lâu môn học dường như vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, vì thế yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đang đặt ra không chỉ cho chính môn học mà ở cả chính việc đào tạo ra đội ngũ giảng dạy môn học này.

Hình ảnh: Giáo dục thể chất học đường cần bước đột phá mới số 1

1. Nhiều nỗ lực nhưng chưa được chú ý

Sau nhiều năm triển khai chương trình đồng bộ sách giáo khoa từ lớp 1 đến 12 đã phần nào đáp ứng được nhu cầu của nhà trường phổ thông và của xã hội. Tính đến nay cả nước có trên 90% số trường học thực hiện chương trình GDTC chính khoá theo quy định; hơn 60% số trường học có hoạt động TDTT ngoại khoá có nền nếp, tổ chức thường xuyên các hoạt động TDTT cho học sinh, sinh viên.

 Có lẽ, chưa có thời điểm nào mà các trường phổ thông lại có phong trào TDTT học đường như giai đoạn hiện nay. Điều đó chứng tỏ sự định hướng đúng đắn của Đảng và nhà nước, sự quan tâm của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các sở, ngành địa phương đối với môn học này. Do vậy đã khơi dậy được niềm tự tin, lòng yêu nghề, sự nhiệt tình phấn đấu của những giáo viên giảng dạy GDTC.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy số thí sinh đăng ký vào ngành học GDTC trong những năm gần đây ở hầu hết các địa phương rất ít. Trong khi đội ngũ giáo viên này rất thiếu, đặc biệt ở bậc tiểu học. Theo con số thống kê cho thấy, hiện cả nước có khoảng 20.000 trường tiểu học, nếu mỗi trường chỉ cần 1 giáo viên chuyên trách thì đã thiếu tới 15.000-17.000 giáo viên. Đó là chưa nói tới việc giáo viên chủ nhiệm thường kiêm luôn việc dạy thể dục

Nguyên nhân nào dẫn tới thực trạng này ? Vì ngành học không hấp dẫn, chưa được xã hội chú ý, hay là ngành học quá nặng nhọc, khó khăn? Trong đó công việc mấu chốt theo chúng tôi cần được bắt đầu từ chính sự đổi mới tư duy về đào tạo người giáo viên GDTC để có một sự định hướng mang tính chiến lược cho thời kỳ mới.

2. Những đổi mới ban đầu của trường đầu ngành đào tạo giáo viên GDTC

Thực tế cho thấy là một trường đào tạo giáo viên đầu tiên của cả nước, (thành  lập năm 1961) được xem là “máy cái” đầu tiên để đào tạo ra đội ngũ giáo viên GDTC, trải qua 55 năm xây dựng và phát triển trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội đã bền bỉ và không ngừng phấn đấu đào tạo đội ngũ giáo viên GDTC đáp ứng nhu cầu cho các trường phổ thông. Để thực hiện được nhiệm vụ đó, nhiều năm qua tập thể cán bộ giảng viên trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội đã luôn bám sát với thực tế giảng dạy ở nhà trường phổ thông, từ đó đổi mới nội dung phương pháp dạy học. Nhờ vậy những lớp giáo viên GDTC được đào tạo từ trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội những năm qua đa số đều được trường phổ thông công nhận là có đủ năng lực chuyên môn cũng như nghiệp vụ sư phạm để giảng dạy môn học GDTC cho học sinh.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, không chỉ thí sinh theo học ngành này có xu hướng dần một ít đi, mà học sinh cũng rất ngại học môn này.. Vì thế công việc lúc này đối với các trường đào tạo giáo viên GDTC phải tiến hành ngay vào cuộc “cách mạng” bắt đầu từ việc chuyển đổi nhanh, mạnh cách nghĩ, cách làm giáo dục, đào tạo cũ. Nói cách khác phải đổi mới căn bản về mục tiêu đào tạo đội ngũ giáo viên GDTC. Cụ thể sớm hình thành đào tạo giáo viên GDTC chuyên cho từng cấp học như: Giáo viên GDTC dạy ở Tiểu học; giáo viên GDTC dạy ở THCS; giáo viên GDTC dạy ở THPT và đại học.

3. Đề xuất các giải pháp để đổi mới đào tạo đội ngũ giáo viên GDTC

Thực tế môn học GDTC cũng như các môn học khác có tính liên thông cao. Nó cũng có thể giống như môn Toán, môn Văn…. Nếu ở môn Toán Tiểu học, học sinh bắt đầu làm quen với những con số, phép tính đơn thuần, thì lên từng cấp học sẽ tiếp cận sâu hơn với những bài toán, phép tính khó. Tương tự ở nội dung môn GDTC mỗi cấp học cũng đòi hỏi cần có một chương trình học phù hợp đúng với đối tượng. Cụ thể như: Đối tượng học sinh tiểu học hoàn toàn khác với đối tượng học sinh THCS, học sinh THPT… Điều đó cũng đồng nghĩa để môn GDTC thực sự phát huy đúng theo tinh thần nội hàm của nó, thì đòi hỏi  phải có đội ngũ giáo viên GDTC chuyên cho từng cấp, bậc học để đáp ứng chuyên môn hóa sâu. Lưu ý chuyên môn hóa sâu ở đây không phải là chuyên môn hóa sâu về TDTT mà là chuyên môn hóa sâu về khả năng kiến thức tổng hợp của người giáo viên GDTC hội tụ đủ cả về kiến thức TDTT, kiến thức dinh dưỡng thể chất, kiến thức vệ sinh… Từ trước tới nay, trong hệ thống các trường đào tạo giáo viên GDTC ở nước ta vẫn chỉ đào tạo một loại hình giáo viên chung (tức là người giáo viên GDTC, trong đó kiến thức TDTT chiếm phần lớn, được đào tạo chung để dạy tất cả các bậc học). Chính vì thế, chất lượng môn học, giờ học GDTC không được như mong muốn mà cũng làm cho xã hội nhìn nhận chưa đúng về môn học này. Nhiều người cho rằng: “môn học không quan trọng” và bằng chứng là ai cũng có thể dạy được.

Từ thực tế trên theo suy nghĩ của chúng tôi, nhiệm vụ của chính những trường đào tạo giáo viên GDTC lúc này cần tập trung bắt đầu từ đổi mới tư duy và phải được làm từng bước, không nôn nóng, không làm theo kiểu “phong trào”. Ngược lại, phải thận trọng, làm có nguyên tắc và có nghiên cứu kỹ càng, luôn xuất phát từ thực tiễn giáo dục Việt Nam, đồng thời tham khảo, học tập kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục tiên tiến, hiện đại trong khu vực và trên thế giới. Cần đổi mới đồng bộ, nhưng trước hết là:

Mở mã ngành GDTC tiểu học; GDTC trung học sơ sở; GDTC trung học phổ thông và đại học; Đổi mới trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, (bởi người thày đóng vai trò quyết định đối với thành bại của sự nghiệp giáo dục ở mọi thời đại). Vì vậy, cần nhanh chóng có chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và bảo đảm các yêu cầu về phẩm chất, đạo đức, năng lực chuyên môn phù hợp với yêu cầu đổi mới. Đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học theo định hướng coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học của người học, phát huy tư duy sáng tạo, rèn kỹ năng thực hành sư phạm. Quá trình giáo dục phải kiên trì nguyên tắc lấy người học làm trung tâm. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm bảo đảm chất lượng và hiệu quả cả về dạy chữ, dạy nghề, dạy người. Ngăn chặn và chống lại sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội, hiện tượng tiêu cực vào nhà trường; coi trọng giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước nhằm đào tạo những con người mới xã hội chủ nghĩa, vừa hồng vừa chuyên…

Tóm lại việc thay đổi, hay đổi mới là một công việc khó khăn, phức tạp, tác động đến tất cả các khâu từ nội dung, chương trình, sách giáo khoa, trình độ đào tạo, thi cử, đến đánh giá, kiểm định chất lượng…. liên quan tới tất cả các bộ phận cấu thành của giáo dục đào tạo. Nên để đạt được mục đích đổi mới căn bản và toàn diện trong chiến lược phát triển đào tạo giáo viên GDTC ở tầm vĩ mô, chúng ta cần thiết vạch ra con đường của tư tưởng hành động cho sự đổi mới. Hay nói cách khác là phải đổi mới từ chính hệ thống lý luận về đào tạo giáo viên GDTC mang tính triết lý sâu sắc về từng cấp học. Bởi GDTC là một trong những nội dung hết sức quan trọng, nó ảnh hưởng, quyết định đến sinh mệnh dân tộc, đến sự văn minh, phồn thịnh hay nghèo nàn, lạc hậu của đất nước.

Nguyễn Minh Tư

Bình luận (0)
Gửi