rss
Thứ hai, 23/10/2017 | 16:42 GMT+7

Mỹ: Luật thể thao không chỉ có thể thao

Cập nhật 09:28 ngày 25/05/2017
(Quốc tế) - Luật thể thao tại Mỹ nhằm giải quyết những vấn đề trong giới thể thao nghiệp dư và chuyên nghiệp. Vì vậy, Luật thể thao có phần chồng chéo với Luật lao động, Luật hợp đồng, Luật cạnh tranh hay Luật chống độc quyền và Luật liên quan tới các hành vi dân sự. Luật Thể thao của Mỹ xuất hiện cách đây vài thập kỷ, trùng với thời điểm xuất hiện người môi giới VĐV và sự gia tăng của giới truyền thông tới các vấn đề liên quan.

Hình ảnh: Mỹ: Luật thể thao không chỉ có thể thao số 1

Luật thể thao nghiệp dư

NCAA là Hiệp hội thể thao sinh viên quốc gia của Mỹ. NCAA hoạt động cùng với một loạt quy chế của hiệp hội quy định những vấn đề như nội quy chung, tư cách nghiệp dư, hỗ trợ tài chính, tuyển chọn, bình đẳng giới, các giải thể thao... NCAA cũng có quyền đưa ra các quyết định phạt nhằm vào cá nhân hoặc trường học.

Tuy nhiên, trong Luật thể thao sinh viên, điều thứ 9 là một vấn đề rất quan trọng. Luật này được thông qua vào năm 1972 nhằm chống lại sự phân biệt về giới. Điều đáng nói là Văn phòng quyền công dân (OCR) chịu trách nhiệm thực thi luật này. OCR đưa ra 3 yêu cầu cho các trường dựa vào gồm:

- Chính sách tuyển chọn có tạo ra cơ hội ngang nhau cho các VĐV nam và nữ?

- Trường có lịch sử mở rộng cơ hội thi đấu cho phái nữ?

- Thành công của trường có gắn liền với sinh viên?

Đến năm 1995, Luật bình đẳng giới được thông qua, qua đó yêu cầu các trường phải có báo cáo hằng năm, công khai về tỷ lệ tham dự các giải của VĐV nam - nữ, tỷ lệ VĐV nam - nữ và hỗ trợ về tài chính.

Trên thực tế, Luật thể thao nghiệp dư năm 1978 đã bảo đảm chắc chắn quyền tố tụng, trong đó có việc xét xử và kháng án cho VĐV của Mỹ dưới sự giám sát của Ủy ban Olympic Mỹ (USOC) và các cơ quan giám sát của USOC.

Những vấn đề lao động trong thể thao

Năm 1967, Ủy ban các mối quan hệ lao động quốc gia chấp nhận rằng, VĐV có quyền thành lập các hiệp hội VĐV. Đây là chuyện rất bình thường khi các VĐV chuyên nghiệp thành lập hiệp hội hay công đoàn để đàm phán tập thể (CBA) với người sử dụng lao động. Theo Luật lao động liên bang, VĐV và chủ sở hữu phải đàm phán các vấn đề một cách bắt buộc, liên quan đến giờ làm, lương và điều kiện làm việc trong sự tin tưởng lẫn nhau. Những vấn đề khác đều “không bắt buộc” và không phải thương lượng. Ngay khi CBA diễn ra, VĐV không được phép đình công và chủ sở hữu cũng không không được “đóng cửa” với VĐV.

Nhìn lại thì phần lớn các vấn đề gây tranh cãi nhất trong CBA là môi giới tự do, tiền lương tối thiểu, số lượng đội bóng, lương trần, chế tài xử phạt... Ở đây, trong phần lớn các môn thể thao chuyên nghiệp, vấn đề sử dụng chất kích thích đã trở thành một khía cạnh quan trọng trong các cuộc CBA. Nói vậy vì chính sách sử dụng thuốc ở các môn thể thao là không giống nhau. Tuy nhiên, nhìn chung mỗi CBA đều giải thích chính sách liên quan đến kiểm tra chất kích thích, danh sách các chất bị cấm, vi phạm, phạt, quyền riêng tư và quyền kháng án. Trong số này, vi phạm về sử dụng chất kích thích có thể dẫn đến bị truất quyền thi đấu và giảm lương.

Về người môi giới trong thể thao, phần lớn họ được các hiệp hội VĐV của từng môn thể thao công nhận. Ngay khi được công nhận, người môi giới hay cố vấn hợp đồng có thể đàm phán hợp đồng cá nhân của CĐV. Họ được tin tưởng thực hiện đàm phán thay mặt cho VĐV và hành động vì quyền lợi của VĐV khi đàm phán. Hiện nay, hơn một nửa số bang tại Mỹ có quy định hoạt động của người môi giới hay người đại diện trong thể thao, bên cạnh các quy định của hiệp hội hay công đoàn.

Cơ quan đầu tiên hỗ trợ người môi giới thể thao trong các cuộc đàm phán hợp đồng, tài trợ và mối quan hệ với báo chí là Hiệp hội những người đại diện cho VĐV (ARPA).

 Những vấn đề chống độc quyền trong thể thao

Cho đến cách đây vài thập kỷ, phần lớn các hợp đồng thể thao chuyên nghiệp tại Mỹ đều có điều khoản ngăn cản VĐV tự ý rời những đội bóng ban đầu của họ. Những điều khoản “thòng” này được tán thành bởi vì tòa án nhận thấy rằng, các đội bóng không hoạt động theo quy định thương mại giữa các tiểu  bang, đồng nghĩa họ không vi phạm luật chống độc quyền. Còn ngày nay, quy định đó không còn hiệu lực nữa, hay đúng hơn là sự ra đời của công đoàn VĐV nhằm mục đích đàm phán hợp đồng với người sử dụng. Những cuộc đàm phán trong sự tin cậy lẫn nhau giữa người sử dụng lao động và công đoàn trong CBA không ngoài mục tiêu nhằm loại trừ vấn đề chống độc quyền.

Luật liên quan tới các hành vi vi phạm dân sự

Các vấn đề về hành vi vi phạm dân sự trước đây không thuộc khuôn khổ của Luật thể thao. Một hành vi vi phạm dân sự có thể được coi là một sai phạm có thể bị khởi kiện. Tuy nhiên, vào năm 1975 một tòa án phúc thẩm ở Illinois công nhận rằng VĐV có thể bị kết tội nếu hành động của họ là “cố tình, có chủ ý hoặc coi thường sự an toàn của VĐV khác với mục đích gây chấn thương cho VĐV đó”. Vụ án McCracken v Melbourne Storm & Orcs tại Úc cũng tranh luận về khái niệm và tính hợp pháp khi một VĐV có chủ ý cố tình gây chấn thương đối với một VĐV khác trong cuộc chơi. Các vi phạm dân sự về bản chất là khó xác định trong các môn thể thao cho phép va chạm, khi các hành động bạo lực và các chấn thương xảy ra thường xuyên hơn và do đó có thể đoán trước được (“sự chấp nhận rủi ro” hoặc “tự vệ”).

Ngoài ra, các hành vi vi phạm dân sự còn liên quan đến vấn đề bản quyền khi VĐV có quyền khai thác hình ảnh, tên tuổi của họ. Vì thế, Luật thể thao trong vấn đề các hành vi vi phạm dân sự còn bao gồm thương hiệu, tên thương mại, tên thuộc sở hữu và bản quyền.

Những khía cạnh học thuật của Luật thể thao

Trường Đại học Luật Marquette đã đưa vào chương trình giảng dạy Luật thể thao. Chương trình nhằm cung cấp cho các sinh viên cơ hội nhận bằng Luật thể thao từ Viện luật thể thao quốc gia và công bố các bài báo trên Marquette Sports Law Review.

Hiện nay, ngoài trường Đại học Luật Marquette, nhiều trường khác tại Mỹ cũng cấp bằng Luật thể thao như trường Đại học Luật Tulane, trường Đại học Florida - Levin, trường Đại học Villanova...

Mạnh Hào

Bình luận (0)
Gửi