rss
Thứ tư, 18/07/2018 | 19:31 GMT+7

Những phong tục Tết sống mãi cùng thời gian

Cập nhật 15:18 ngày 14/02/2018
(Văn hóa) - Theo lịch sử dân tộc, tết cổ truyền luôn là ngày lễ quan trọng nhất của người Việt. Bao thế kỷ nay, chúng ta vẫn gìn giữ được những phong tục, tập quán tốt đẹp của ngày tết cổ truyền như một dịp để các thành viên trong gia đình gắn kết nhau hơn.. Theo đó, trong ngày tết Nguyên đán có những phong tục đã trở thành nếp truyền thống không thể thiếu trong mỗi ngày tết cổ truyền. Nó mang ý nghĩa sâu sắc với mong muốn một năm mới an lành, may mắn, an khang và sức khỏe.

Hình ảnh: Những phong tục Tết sống mãi cùng thời gian số 1

Gói bánh chưng xanh ngày tết

Bánh chưng là một sản vật có từ nền văn minh lúa nước. Hình ảnh bánh chưng gắn liền với tích thời vua Hùng thứ 18 kén rể cho công chúa. Cho đến ngày nay, tục gói bánh chưng đã trở thành tục không thể không có trong mỗi dịp tết đến xuân về. Nhà nhà đều phải có bánh chưng trước 30 tết để kịp bày biện ban thờ. Trong 3 ngày tết, những chiếc bánh trưng xanh được bóc ra thắp hương như biểu hiện cho trời đất hài hòa. Các gia đình thường gói bánh chưng từ những ngày 27, 28, 29 Tết, đây cũng là một món quà biếu ý nghĩa cho họ hàng và bạn bè trong dịp này.

Bày mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả là tục quan trọng bởi đó là biểu hiện cho sự thành kính dành cho tổ tiên ông bà. Có mâm ngũ quả ngày tết, với đủ mọi loại quả, đủ màu sắc, biểu thị cho sự ấm no, hạnh phúc, phú quý, an khang. Dù mỗi miền có cách bày biện khác nhau, chọn lựa loại quả mang đặc trưng riêng có của vùng miền nhưng rõ ràng mâm ngũ quả đã trở thành thứ không thể không có trên ban thờ của mỗi gia đình Việt trong dịp Tết nguyên đán.

Cúng ông Công, ông Táo

Hàng năm cứ đến ngày 23 tháng chạp, người Việt ta lại sắm sửa đồ cúng, dọn dẹp ban thờ, lau dọn bếp núc để làm lễ gọi là: tiễn ông công, ông táo về chầu trời. Theo quan niệm từ xưa, ông Táo hay còn gọi là thần Bếp, có trách nhiệm theo dõi mọi việc xảy ra trong gia đình rồi trình báo với trời. Tục cúng này như một sự gửi gắm nhờ ông Táo báo cáo những điều tốt đẹp để gia chủ có một năm bình an và may mắn. Theo lệ, lễ cúng ông Táo được đặt trong bếp và phải có cá chép vì tục truyền rằng ông Táo cưỡi cá chép để lên chầu trời.

Lễ cúng Tổ tiên

Đây là lễ quan trọng đầu tiên trong tết nguyên đán bởi được coi là lễ thể hiện sự kính hiếu, là lễ mời ông bà về ăn tết cùng với cháu con. Theo đó, chiều ngày 30 tháng chạp, trên bàn thờ tổ tiên được bày 1 mâm cỗ bao gồm trái cây và thức ăn. Người lớn nhất trong nhà sẽ thắp hương dâng lên bàn thờ, cầu xin tổ tiên chứng giám và phù hộ cho gia tộc được nhiều phước lành trong năm mới. Theo sau đó mọi người trong gia tộc đều chắp tay cung kính thỉnh vong linh ông bà về ăn Tết.

Hình ảnh: Những phong tục Tết sống mãi cùng thời gian số 2

 

Cúng giao thừa

Theo tục, lễ cúng giao thừa thường phải làm hai lễ, một lễ trong nhà và một lễ cúng ngoài trời. Được coi là thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới, nên các thành viên gia đình đều háo hức thức trọn thời gian chờ đợi đến thời điểm thiêng liêng nhất. Sở dĩ người dân làm lễ cúng giao thừa vì niềm tin rằng: Một năm mới bắt đầy, ắt phải có ý kết thúc. Lễ cúng sẽ giúp bỏ hết đi những ân oán năm cũ, nghinh đón năm mới đến với tài lộc và những điều tốt đẹp.

Hái lộc

Hái lộc đầu xuân là nét đẹp truyền thống trong năm mới của người Việt. Hái lộc thường được thực hiện vào đêm giao thừa hoặc sáng sớm mùng 1 Tết để cầu may mắn, rước lộc vào nhà.

Tục xông đất đầu năm

Nguyên đán có nghĩa là buổi sáng đầu tiên của năm, lúc mọi thứ đều được bắt đầu, mới mẻ tinh khôi. Chính vì vậy mà sau thời điểm giao thừa lúc 12 giờ đêm cuối năm, người khách đầu tiên đến thăm gia chủ trong năm mới là người “xông đất”. Đây là người được “chọn mặt gửi vàng”, được gia chủ chọn lựa rất kỹ sau khi cân nhắc về nhân phẩm, chức phận, sự giàu sang, cũng như về tính tình, hạn vận khi mong cầu người đến xông nhà đầu năm là hệ trọng hơn cả. Theo quan niệm dân gian, người xông đất có ảnh hưởng quan trọng đến hậu vận của cả nhà trong năm mới.

Chúc Tết

Sáng mồng một Tết còn gọi là ngày Chính đán, con cháu tụ họp ở nhà người lớn tuổi nhất để lễ Tổ Tiên và chúc tết. Theo quan niệm, cứ năm mới tới, mỗi người thêm một tuổi, bởi vậy ngày mùng 1 Tết là ngày con cháu “chúc thọ” ông bà và các bậc cao niên.

Lì xì

Lì xì đầu năm là phong tục văn hóa tốt đẹp của người Việt. Lì xì bằng tiền không chỉ giới hạn trong mùng 1 Tết mà có thể lì xì trong suốt ba ngày đầu năm, thậm chí kéo dài tận những ngày cuối cùng của Tết như mùng 9, mùng 10. Phong bao lì xì cũng mang nhiều ý nghĩ tốt đẹp, tượng trưng cho sự kín đáo - không muốn có sự so bì dẫn đến chuyện xích mích, không vui trong ngày Tết. Bao lì xì thường có màu đỏ là một trong những màu cát tường nhất trong những lễ hội. Hơn nữa, phong bao lì xì còn tượng trưng cho tài lộc - người ta nhận được hay cho đi càng nhiều bao lì xì thì người ta càng tin rằng mình đã phát tài phát lộc.

Hình ảnh: Những phong tục Tết sống mãi cùng thời gian số 3

Đi lễ chùa đầu năm

Phong tục đi lễ chùa trong những ngày đầu của năm mới là một nét đẹp văn hóa tâm linh trong đời sống mỗi người Việt. Đi lễ chùa đầu năm không chỉ là để cầu xin một năm mới may mắn, phúc lộc mà còn để tỏ tấm lòng thành kính của mình đối với đức Phật, tổ tiên.

Xin chữ đầu xuân

Việc xin chữ đầu năm lâu nay đã có và ngày một thịnh hành, nó đang trở thành phong tục đẹp của người Việt Nam mỗi độ xuân về Tết đến. Tại Hà Nội, việc này diễn ra ở nhiều nơi: trong nhà riêng của một số thầy đồ có tiếng văn hay chữ tốt, trên đường phố nơi có khoảng hè rộng rãi và nhiều người qua lại. Chỗ có vẻ ấn tượng nhất là trước sân Văn Miếu, khoảng hè phố đường Bà Triệu, đoạn giao cắt với đường Trần Hưng Đạo... Xin chữ là một nét đẹp văn hóa cần phát huy.

Tục kiêng kỵ đầu năm

Trong 3 ngày đầu năm người ta thường thận trọng lời ăn tiếng nói và hành động vì tin rằng có thể đem lại hên xui cho cả năm như không quét rác ra khỏi nhà vì bị xem là quét tiền ra cửa. Không tặng thuốc men hay dao nhọn vì bị xem là dấu hiệu của bệnh hoạn và xung khắc. Nên tránh nói những từ ngữ liên quan đến chết chóc hay ốm đau, những từ ngữ xui xẻo. Cũng nên cẩn thận để không làm vỡ bát đĩa, hay cãi nhau vì theo quan niệm nếu xảy ra vào ngày đầu năm thì cả năm khiến không khí gia đình căng thẳng, không vui.

Chợ Tết

Chợ Tết không giống với những phiên chợ ngày thường trong năm. Chợ Tết bao giờ cũng đông, vui, có không khí hơn. Người ta đi chợ Tết không chỉ để mua sắm mà còn để gặp gỡ, để tận hưởng cái không khí háo hức khi Tết đến. Mua sắm chuẩn bị cho ba ngày Tết thường không phải chỉ để “có cái ăn” mà đó là thói quen, làm dậy lên không khí ngày lễ hội.

Chơi hoa dịp tết

Miền Bắc thường chọn cành đào đỏ để cắm trên bàn thờ hoặc cây đào trang trí trong nhà, miền Trung và miền Nam lại hay dùng cành mai vàng. Ngoài hai loại hoa đặc trưng cho Tết là đào và mai, hầu như nhà nào cũng có thêm những loại hoa để thờ cúng và hoa trang trí. Hoa thờ cúng có thể như hoa vạn thọ, cúc, lay ơn, hoa huệ. Hoa để trang trí thì muôn màu sắc như hoa hồng, hoa thủy tiên, hoa thược dược, hoa violet... Còn cây quất thường được trang trí tại phòng khách, cây quất với lộc xanh mơn mởn, hoa trắng lốm đốm, quả chín vàng ươm, tròn trịa, sum suê tượng trưng cho sự sinh sôi, thịnh vượng, tràn đầy, viên mãn kết quả.

Minh Minh


Bình luận (0)
Gửi