rss
Thứ bảy, 15/08/2020 | 13:07 GMT+7

Những tồn tại của thể thao thành tích cao và giải pháp

Cập nhật 08:00 ngày 22/06/2017
(Pháp luật TDTT) - Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ đào tạo VĐV và tổ chức thi đấu tuy đã được cải thiện nhưng còn thiếu và chưa đồng bộ. Các Trung tâm HLTTQG, nơi trực tiếp đào tạo VĐV thể thao thành tích cao (TTTTC), đang gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại cho VĐV luyện tập.

Tồn tại về cơ sở vật chất

Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ đào tạo VĐV và tổ chức thi đấu tuy đã được cải thiện nhưng còn thiếu và chưa đồng bộ. Các Trung tâm HLTTQG, nơi trực tiếp đào tạo VĐV thể thao thành tích cao (TTTTC), đang gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại cho VĐV luyện tập. Các Trung tâm HLTTQG (Đà Nẵng, TP HCM) không có sân bãi, nhà tập riêng, phải sử dụng chung sân bãi, nhà tập của cơ sở khác (Đại học TDTT Đà Nẵng và đại học TDTT TP HCM), trở nên quá tải, sau nhiều năm sử dụng hiện đã xuống cấp, lạc hậu không còn phù hợp với đào tạo, huấn luyện VĐV; Trung tâm HLTTQG Hà Nội nhiều khu tập xuống cấp. Một số trung tâm HLTTQG thiếu nhà ở cho VĐV, HLV hoặc nếu có, lại cách xa nơi tập luyện gây khó khăn cho công tác quản lý, tập luyện. Trang thiết bị, dụng cụ phục vụ tập luyện vừa thiếu vừa lạc hậu (như hệ thống máy khám chữa bệnh, khu hồi phục chức năng…). Hiện các trung tâm mới đáp ứng cao nhất không quá 50% yêu cầu. Việc quản lý, sử dụng các cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện cho TTTTC chưa đạt hiệu quả cao do các đơn vị trong ngành còn mang tính “phân khúc”, chưa có cơ chế phối hợp rõ ràng. Cụ thể là Trung tâm HLTTQG Hà Nội rất thiếu cơ sở vật chất; trong khi Khu liên hợp thể thao quốc gia Mỹ Đình, Bệnh viện Thể thao Việt Nam, Trung tâm huấn luyện và thi đấu TDTT Hà Nội lại chưa sử dụng hết công suất.

Hình ảnh: Những tồn tại của thể thao thành tích cao và giải pháp số 1

Những trang thiết bị hiện đại của bệnh của bệnh viện Thể thao Việt Nam chưa được sử dụng hết công xuất trong khi các trung tâm huấn luyện lại thiếu các thiết bị phục hồi chức năng cho VĐV.

 Tồn tại về chính sách

Chế độ, chính sách cho VĐV, HLV TTTTC hiện nay được thực hiện theo Quyết định số 32/2011/QĐ-TTg ngày 6/6/2011 và Thông tư liên tịch 149/2012/TTLT-BTC-BLĐTBXH-BVHTTDL ngày 12/9/2012 của Bộ Tài chính, Bộ LĐTB&XH và Bộ VHTTDL hướng dẫn thực hiện QĐ32/2011/QĐ-TTg. Tuy nhiên, nhiều địa phương lại không làm được điều này, thậm chí các chế độ thực hiện còn thấp hơn so với quy định. Thông tư liên tịch 149/2012/TTLT-BTC-BLĐTBXH-BVHTTDL ngày 12/9/2012 của Bộ Tài chính, Bộ LĐTB&XH và Bộ VHTTDL hướng dẫn thực hiện QĐ32/2011/QĐ-TTg có câu: “Căn cứ khả năng ngân sách và tình hình thực tế tại Bộ, ngành và các địa phương, Thủ trưởng các Bộ, ngành, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định cụ thể chế độ dinh dưỡng đối với VĐV, HLV thuộc cấp mình quản lý” đã làm cho công tác chăm sóc cho VĐV, HLV trở nên bế tắc.

Các quy định về chế độ, chính sách cho VĐV, HLV TTTTC đã bộc lộ nhiều bất cập:

Về hoạt động đào tạo VĐV thành tích cao:

Đội ngũ HLV về cơ bản chưa đủ đáp ứng cho công tác huấn luyện giai đoạn hoàn thiện thể thao. Về trình độ, thâm niên huấn luyện chỉ đảm bảo được công tác huấn luyện cơ bản, chưa được đào tạo một cách bài bản, chuyên sâu; còn hạn chế về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, vi tính, ngại đổi mới tư duy, ít cập nhật các phương pháp huấn luyện mới; số lượng HLV có trình độ chuyên môn cao còn chưa đủ. Do vậy, phải thuê chuyên gia nhiều… ảnh hưởng đến chất lượng huấn luyện, đào tạo lực lượng VĐV. Một số lớp tập huấn do nước ngoài tổ chức nhưng HLV Việt Nam không tham gia được vì tiếng Anh và vi tính không đáp ứng yêu cầu. Chất lượng HLV chưa đảm bảo: Những HLV từ VĐV chuyển sang thường thiếu kĩ năng sư phạm; một số giáo viên lại chưa có nhiều kinh nghiệm trong thi đấu thể thao thành tích cao. Việc thu hút chuyên gia giỏi làm HLV còn khó khăn do chế độ tiền lương, tiền công thấp; việc ký kết hợp đồng thuê chuyên gia nước ngoài làm huấn luyện viên còn bất cập. Bởi theo quy định, để ký kết hợp đồng lao động thì chuyên gia phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm hoặc có bằng đại học, trong khi thực tế, nhiều HLV giỏi lại không đáp ứng tiêu chí này và ngược lại.

Việc phát hiện, đào tạo VĐV năng khiếu từ khi còn nhỏ gặp nhiều khó khăn. Nhiều trường hợp, các em có năng khiếu nhưng không muốn hoặc không được cha mẹ cho phép theo đuổi con đường thể thao chuyên nghiệp vì các VĐV tài năng khi được tập trung phải học văn hóa theo hệ giáo dục thường xuyên. Điểm yếu của VĐV TTTTC của chúng ta hiện nay là hạn chế về thể lực, kỹ chiến thuật và tâm lý thi đấu do ít được thi đấu với các đối thủ có trình độ cao hơn.

Việc học văn hóa của VĐV trong các trường năng khiếu thể thao còn gặp nhiều khó khăn do chưa có hướng dẫn cụ thể. Chương trình dạy văn hóa cho các VĐV năng khiếu còn quá nặng nề. VĐV tập luyện cả ngày, buổi tối cơ thể mệt mỏi thì không thể tập trung học được; trong khi đó, chương trình học của VĐV cũng giống như học sinh phổ thông. Chính sách đầu ra cho VĐV TTTTC còn nhiều bất cập (Các địa phương không công nhận danh hiệu VĐV TTTTC do các liên đoàn thể thao ký để xác nhận học đại học mà phải do cơ quan QLNN ký).

Việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển TDTT, đặc biệt là TTTTC còn nặng về lý thuyết, nhẹ ứng dụng, chưa có hiệu quả rõ nét. Công tác triển khai nghiên cứu khoa học TDTT bị ràng buộc nhiều trong khâu thanh quyết toán. Vai trò của y học hồi phục, chăm sóc và chữa trị chấn thương trong quá trình đào tạo VĐV còn nhiều bất cập. Trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, ứng dụng còn thiếu và lạc hậu.

Chính sách xã hội hóa thể thao được Nhà nước chỉ đạo thực hiện bằng nhiều văn bản, nghị quyết hết sức cụ thể, trong đó vai trò của các tổ chức xã hội được khuyến khích mở rộng. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay trong bộ máy điều hành liên đoàn, hội thể thao các chức danh chủ chốt đa phần là cán bộ ngành TDTT điều động sang, vì vậy không phát huy được tính năng động, tự chủ của các liên đoàn. Một số liên đoàn, hội thể thao hoạt động phần lớn vẫn mang tính bao cấp, chưa tự chủ hoàn toàn về kinh phí, nhà nước vẫn hỗ trợ phải hỗ trợ dưới nhiều hình thức. Hiện nay việc chuyển nhượng, sáp nhập hoặc xóa bỏ các đội bóng, đội tuyển, CLB... diễn ra phổ biến, không được kiểm soát đã ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, đời sống của VĐV, HLV mà còn tác động tiêu cực đến sự phát triển của ngành thể thao.

 Giải pháp bằng Luật hóa

Những bất cập nêu trên làm cho thành tích TTVN còn chưa tương xứng với tiềm năng và thiếu tính ổn định, đặc biệt là các môn thể thao trong chương trình Olympic. Số lượng VĐV có trình độ cao còn mỏng, trong một số giai đoạn đã xẩy ra tình trạng thiếu hụt lực lượng kế cận ở một số môn; Thứ hạng thành tích đạt được tại đấu trường châu lục và thế giới còn khiêm tốn, không ổn định. Nhằm phát triển TTTTC trong thời gian tiếp theo, chúng tôi kiến nghị một số nội dung sau:

Thứ nhất, đề nghị Quốc hội sớm sửa đổi, bổ sung Luật TDTT, trong đó giải quyết những bất cập đã nêu; trong đó chú trọng xã hội hóa TTTTC phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phát triển TTTTC theo hướng chuyên nghiệp. Tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực TDTT nói chung và TTTTC nói riêng, nhất là trong việc xây dựng quy hoạch, đảm bảo đất đai, cơ sở vật chất cho TDTT; việc phân bổ và sử dụng kinh phí dành cho sự nghiệp TDTT tại các Bộ, ngành, địa phương.

Thứ hai, đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành chức năng:

- Rà soát, sửa đổi Quyết định 32/2011/QĐ-TTg ngày 06/6/2011 của Thủ tướng Chính phủ “về một số chế độ đối với HLV, VĐV thể thao được tập trung tập huấn và thi đấu” phù hợp với thực tế và có tính ổn định cao. Ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm đẩy mạnh xã hội hóa TDTT. Nâng cao chất lượng công tác tuyển chọn, đào tạo đội ngũ HLV, VĐV, trong đó coi trọng phẩm chất đạo đức; có chiến lược để tìm kiếm năng khiếu và nuôi dưỡng VĐV một cách chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu và hội nhập quốc tế. Nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ vào tuyển chọn, luyện tập, thi đấu của các VĐV, HLV gắn với nâng cao thành tích của thể thao.

- Tăng tỷ trọng đầu tư cho ngành TDTT; tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống cơ sở vật chất trang thiết bị luyện tập hiện đại đáp ứng yêu cầu các giải thi đấu của các giải khu vực và quốc tế. Chú trọng công tác duy tu, bảo dưỡng thường xuyên các công trình thể thao nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo VĐV thành tích cao; có chính sách về đất đai, về thuế, đơn giản hóa thủ tục để khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia xây dựng cơ sở vật chất, đào tạo, huấn luyện VĐV thể thao thành tích cao.

Thứ ba, đề nghị Hội đồng nhân dân, UBND các địa phương tiến hành sơ kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của Hội đồng nhân dân, UBND về TDTT nhằm bổ sung, hoàn thiện kịp thời; quan tâm đầu tư cho các môn TTTC của địa phương góp phần cung cấp lực lượng VĐV thành tích cao của quốc gia.

Ths. Nguyễn Hồng Kiên
Chuyên viên cao cấp Vụ Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội
Bình luận (0)
Gửi