rss
Thứ năm, 20/09/2018 | 11:01 GMT+7

VĐV Kenya học chạy và học cách… tiêu tiền

Cập nhật 08:19 ngày 20/11/2017
(Quốc tế) - Thể thao không chỉ mang lại vinh quang cho người chiến thắng mà còn làm thay đổi cuộc đời của không ít VĐV. Thế nhưng tại Kenya, kiếm được tiền là một chuyện, còn giữ được hay không lại là thách thức khác cho các VĐV. Thậm chí, thách thức này còn khó khăn hơn so với việc họ xỏ giày ra sân và giành huy chương.

Hình ảnh: VĐV Kenya học chạy và học cách… tiêu tiền số 1

Tại giải điền kinh vô địch thế giới 2015 diễn ra ở Bắc Kinh, Trung Quốc, Kenya bất ngờ vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng huy chương và khẳng định quốc gia Đông Phi này như là một quyền lực mới ở môn điền kinh. Họ, chứ không phải Mỹ, Jamaica hay Anh, mới là nước giành được nhiều HCV nhất, với 7 HCV, 6 HCB và 3 HCĐ.

Điều đáng nói là Kenya thống trị các đường chạy cự trung bình bất chấp tiết lộ mà tờ The Sunday Times công bố cho biết trong 5.000 VĐV từng giành huy chương thế giới và Olympic có nhiều VĐV dương tính với chất kích thích, trong đó có VĐV của Kenya. Hay thực tế hiện nay là 13 VĐV Kenya đang bị cấm thi đấu vì sử dụng doping.

Áp lực giành huy chương là một chuyện, một lý do không thể phủ nhận là điền kinh mang lại cho các VĐV cơ hội đổi đời. Chiến thắng ở Olympic hay thế giới giúp họ trở thành triệu phú chỉ sau một đêm.

Mỉa mai là việc giàu nhanh cũng mang lại những rắc rối cho họ, nếu không muốn nói nhiều người đã gặp các vấn đề xã hội khi họ không kiểm soát được các thay đổi diễn ra quá nhanh. Vấn đề ở đây là phần lớn VĐV Kenya đều xuất thần từ nghèo khổ và việc họ tập luyện, thi đấu không cần những khoản đầu tư lớn là chuyện rất bình thường. Vì thế, khi giữ một số tiền lớn trong tay, họ đã không biết làm gì để quản lý tài sản của mình ngoài việc phung phí chúng. Kết quả là một số VĐV lại quay về với cảnh nghèo khổ sau những kỳ tích trên đường chạy.

Đây là kết quả điều tra của các chuyên gia tài chính Kenya và họ khẳng định rằng, xuất phát điểm khiêm tốn của nhiều VĐV khiến họ thiếu những kiến thức tài chính cơ bản để giải quyết tình huống họ nên làm gì khi từ chỗ tay trắng trở thành một triệu phú.

Hình ảnh: VĐV Kenya học chạy và học cách… tiêu tiền số 2

Điều trớ trêu là Kenya cũng có một số VĐV điền kinh từng thành công ở thời họ không có tiền thưởng hoặc nếu có lại rất ít nhưng tất cả đều có một cuộc sống no đủ nhờ biết sử dụng hiệu quả những gì họ có trong tay. Trong số này có huyền thoại marathon là Paul Tergat, nữ VĐV đầu tiên của Kenya tham dự Olympic là Tecla Sang, kỷ lục gia thế giới ở đường chạy marathon là Wilson Kipsang, nhà vô địch nội dung 800m là David Rudisha hay nữ VĐV marathon là Lornah Kiplagat.

So với họ, tháng 5/2011, cựu vô địch Olympic ở nội dung marathon là Samuel Wanjiru đã qua đời trong hoàn cảnh không rõ nguyên nhân. Trong cuốn sách Running on Empty, phóng viên người Hà Lan là Frits Conijn đã mô tả Wanjiru đã gục ngã như thế nào bởi tiền, phụ nữ, danh tiếng và rượu.

Và Wanjiru chỉ là một trong số ít các trường hợp VĐV điền kinh của Kenya không thể quản lý nổi tài sản và rơi vào vòng xoáy của những cám dỗ xã hội.

Đó là lý do giải thích tại sao Martin Keino đã cho ra đời dự án Keino Sports Marketing nhằm tổ chức các buổi hội thảo về đầu tư và quản lý cuộc sống xã hội cho không chỉ những VĐV điền kinh Kenya mà cho mọi VĐV thể thao của nước này. "Thật đáng tiếc là có một số trường hợp các VĐV điền kinh đã lún sâu vào tệ nạn, sử dụng ma túy, rượu và phá hủy cuộc đời của họ," Keino nói. "Chính vì thế, chúng tôi quyết định tổ chức những buổi hội thảo, mời các chuyên gia tài chính, kỹ năng sống, truyền thông và những lĩnh vực quan trọng giáo dục cho họ.”

Cũng theo Keino, ở nhiều trường hợp, các công ty hay người đại diện chỉ biết tập trung vào số tiền của VĐV và quên mất những khía cạnh quan trọng khác như quản lý tài sản, chăm sóc bản thân, chú ý đến vấn đề tâm lý và vạch ra kế hoạch nghề nghiệp tương lai.

Ông Joseph Rotich của công ty Strategic Investments Leverage Ltd cho biết thêm, sự nghiệp của một VĐV điền kinh rất ngắn và nhiều người trong số họ đã không nhận ra điều này. "Sự thực thì tiền là một thách thức lớn cho các VĐV Kenya và tất cả đều có thể thấy là họ không có hiểu biết trong việc chi tiêu như thế nào," Rotich nói.

Hình ảnh: VĐV Kenya học chạy và học cách… tiêu tiền số 3

Cũng vì thế, họ thường sử dụng tiền vào những việc vô bổ như tụ tập cùng bạn bè hay mua xe hơi đắt tiền. "Họ nhận được một cục tiền nhưng họ không biết đó có thể là số tiền duy nhất trong đời. Vì thế, họ cần biết phải sử dụng như thế nào. Họ cần có những lời khuyên hợp lý và đầu tư hiệu quả," Rotich cho biết thêm.

Thực ra, điền kinh Kenya cũng đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo nhằm huấn luyện cho các VĐV đối mặt với mọi vấn đề từ doping, giáo dục cho đến đầu tư nhưng sáng kiến này đã sụp đổ. Theo ông Dennis Rop từ công ty Kenya Securities Ltd, cơ hội đầu tư cho các VĐV Kenya không phải là ít, chẳng hạn như chứng khoán, trái phép, giấy tờ giá trị hay bất động sản. "Họ nên đa dạng danh mục đầu tư và sẵn sàng mạo hiểm. Khi anh sở hữu cổ phần, anh có cơ hội nhận được lợi nhuận từ công ty," Rop đã cho biết như vậy trong một cuộc hội thảo dành cho các VĐV tại Eldoret vào năm 2013.

Về phía điền kinh Kenya, huấn luyện viên Robert Ng'isirei cho biết họ đang vận động thành lập một quỹ hỗ trợ VĐV sau khi giải nghệ. Việc vận động này dĩ nhiên cũng không hề dễ dàng gì vì một số VĐV từ chối cơ hội học cách sử dụng tiền.

Theo Keino, đây là một vấn đề mang tính toàn cầu chứ không riêng gì điền kinh và thể thao Kenya bởi không phải ai cũng có được những lời khuyên quý giá từ các chuyên gia để bảo vệ tài năng, tài sản và hình ảnh của mình. Điều đó đã giải thích tại sao Roger Federer, Tiger Woods, Cristiano Ronaldo, Lionel Messi… kiếm tiền giỏi và cũng biết giữ tiền giỏi, thay vì phung phí hết vào tiệc tùng, quần áo, đồng hồ và xe hơi.

Anh Việt

Bình luận (0)
Gửi