Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc xây dựng môi trường văn hóa

10/08/2022

Chiều 10/8, tại phiên họp thứ 14, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành chất vấn các vấn đề liên quan đến lĩnh vực văn hóa, du lịch. Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã tham gia trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực VHTTDL.

Chủ  tịch  Quốc  hội Vương Đình Huệ phát biểu kết luận phiên họp

Phát biểu trước phiên chấn vấn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, Bộ VHTTDL ý thức đầy đủ rằng, đây là cơ hội để kiểm điểm, đánh giá lại ngành mình trước Quốc hội và cử tri cả nước. Đồng thời, thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế khó khăn, báo cáo với Quốc hội để có sự chia sẻ, có nhiều giải pháp giúp ngành phát triển hơn.

Theo Bộ trưởng, bước vào thực hiện nhiệm vụ của nhiệm kỳ, Bộ cũng như nhiều Bộ, ngành, địa phương khác, bên cạnh thuận lợi còn nhiều khó khăn thách thức. Tuy nhiên, được sự quan tâm, lãnh đạo của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, các bộ ngành Trung ương, của cử tri cả nước, Bộ VHTTDL đã nỗ lực để hoàn thành trách nhiệm của mình trên phương diện quản lý nhà nước ở cả 3 lĩnh vực.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng trả lời chất vấn. (Ảnh: Trần Huấn)

“Nói một cách hình ảnh, VHTTDL như “cỗ xe tam mã”, trong đó văn hóa với vai trò giữ dây cương, du lịch mang đậm dấu ấn sản phẩm văn hóa, thể thao thì sức khỏe con người là chủ thể để xây dựng kiến tạo bảo vệ Tổ quốc”, Bộ trưởng nói và cho biết thời gian qua, Bộ đã quyết tâm chỉ đạo toàn diện cả 3 lĩnh vực này với phương châm thực hiện xuyên suốt trong cả nhiệm kỳ là: “Quyết liệt hành động – Khát vọng cống hiến”.

Bộ trưởng khẳng định, việc tổ chức thành công Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 để triển khai thực hiện các nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội Đảng khóa XIII đề ra về văn hóa đã mang lại động lực mới cho toàn ngành, chính vì vậy trên lĩnh vực Văn hóa đã có sự chuyển biến về nhận thức, hành động. “Cán bộ văn hóa đã tích cực, chủ động tham mưu để các cấp ủy Đảng, lãnh đạo chỉ đạo nhiều giải pháp để phát triển ngành Văn hóa. Đến thời điểm này, đã có 63 tỉnh, thành đã có chương trình hành động cụ thể để tổ chức thực hiện kết luận của Tổng Bí thư tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc”, Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, việc tổ chức thành công Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 để triển khai thực hiện các nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội Đảng khóa XIII đề ra về văn hóa đã mang lại động lực mới cho toàn ngành, chính vì vậy trên lĩnh vực Văn hóa đã có sự chuyển biến về nhận thức, hành động.

Cán bộ văn hóa đã tích cực, chủ động tham mưu để các cấp ủy Đảng, lãnh đạo chỉ đạo nhiều giải pháp để phát triển ngành Văn hóa. Đến thời điểm này, đã có 63 tỉnh, thành đã có chương trình hành động cụ thể để tổ chức thực hiện kết luận của Tổng Bí thư tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc.

Nhiều địa phương không chỉ chuyển biến bằng cách ban hành Nghị quyết mà đã dành các nguồn lực để đầu tư cho văn hóa với tổng mức đầu tư vượt 2% ngân sách. Nhiều địa phương khó khăn cũng đã tăng mức đầu tư ngân sách lên 17% cho lĩnh vực này. Bên cạnh đó, môi trường văn hóa được tập trung, chú trọng xây dựng. Từ đó có thể nói những hướng đi đúng, cách chọn việc phù hợp đã nhận được hưởng ứng cao.

Bộ trưởng chia sẻ, lĩnh vực thể thao thành tích cao và quần chúng được tiến hành một cách song song và bài bản. Thành công của SEA Games 31 trên nhiều phương diện đã mang lại hiệu ứng tốt để góp phần việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành.

Tại Phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong Phiên họp thứ 14, các đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng xoay quanh nhiều vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Một trong số những vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của cử tri và nhân dân cả nước là việc thực hiện chính sách, pháp luật để du lịch thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn; việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp kích cầu, phục hồi du lịch sau đại dịch COVID-19.

Du lịch đã có bước phục hồi, phát triển sau đại dịch, lượng khách nội địa tăng, khách quốc tế bắt đầu tìm đến nhiều địa phương. Chúng ta đã hoàn thành cơ bản chỉ tiêu số lượt du lịch nội địa, đang phấn đấu tổng lượng khách du lịch quốc tế. Nhưng nét mới hơn là cách tính toán đã chú ý nhiều đến chi tiêu của du khách chứ không thuần túy tính lượt khách, qua đó đã có sự tính toán cụ thể hơn về hiệu quả của ngành kinh tế mũi nhọn này.

Cũng theo Bộ trưởng, có giá trị không đo đếm được qua hoạt động du lịch khi những sự kiện văn hóa đồng thời được tổ chức, tạo ra điểm đến về du lịch hấp dẫn như: Lễ hội tiếng hát Làng Sen, Liên hoan đờn ca tài tử, Liên hoan tiếng hát hẹn hò 9 dòng sông, Liên hoan tiếng hát công nhân…

“Ở đó du khách đã được đến tham quan, thưởng ngoạn, mà trong chiều sâu đã tăng thêm tình yêu quê hương đất nước, như lời bài hát Lời bác dặn trước lúc đi xa của nhạc sỹ Trần Hoàn: “Muốn yêu tổ quốc mình hãy yêu thắm thiết những khúc hát dân ca”. Như vậy, có thể nói đã mang lại hiệu ứng tích cực gắn văn hóa với du lịch, du lịch bắt đầu từ những sản phẩm văn hóa” – người đứng đầu ngành VHTTDL nhấn mạnh.

Bên cạnh những kết quả có tính chất khái quát, Bộ trưởng cho biết, ngành VHTTDL đang đối mặt với những khó khăn, thách thức. Nhóm du lịch đang trăn trở để tăng được lượt khách quốc tế, đảm bảo tính bền vững khách nội địa, đóng góp nhiều hơn cho ngân sách, du lịch dựa trên những sản phẩm nào. Đây là bài toán của toàn ngành thời gian qua và Bộ cũng đã tăng cường công tác tham mưu để lãnh đạo, chỉ đạo trên lĩnh vực này.

Toàn  cảnh phiên  chất vấn và trả lời chất vấn

Báo cáo một số nội dung liên quan đến việc phát triển du lịch, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết, phục hồi và phát triển du lịch bền vững hậu Covid không thể thành công trong “một sớm, một chiều”; phải “tư duy mới, hành động mới”, cần nghiên cứu xây dựng và triển khai một chương trình tổng thể, các cấp, các ngành, các địa phương và thậm chí cả các quốc gia thống nhất hành động. Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh, đã đến lúc chú trọng hơn nữa đến việc phát triển du lịch bền vững. Theo đó, sau 02 năm chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19, đây là cơ hội để phát triển du lịch bền vững mà ưu tiên chính của du lịch bền vững là bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của các di sản văn hóa tại Việt Nam, giảm tác động vào môi trường.

“Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp nên cần sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương và người dân. Trong trách nhiệm của mình, Bộ VHTTDL đang phối hợp, liên kết với các bộ, ngành, địa phương trong việc phục hồi, phát triển du lịch. Chúng tôi hi vọng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, thì lượng khách quốc tế đến Việt Nam sẽ tăng lên”, Bộ trưởng nói và cho biết, việc du khách quốc tế có quay trở lại Việt Nam nhiều hay không còn phụ thuộc vào chính sách mở cửa sau dịch của các quốc gia, việc mở cửa trở lại các đường bay quốc tế…

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ trong phát biểu kết luận, yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả Nghị quyết 08 ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và các chiến lược, chương trình, đề án của Chính phủ về phát triển du lịch, như Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, Đề án cơ cấu lại ngành du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn cả về môi trường du lịch, hạ tầng du lịch, doanh nghiệp du lịch và sản phẩm du lịch. Tăng cường liên kết vùng, phối hợp liên ngành để phát triển du lịch; khẩn trương ban hành quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Tổ chức triển khai thực hiện cơ chế chính sách về phục hồi, phát triển du lịch theo Nghị quyết 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ, hỗ trợ, chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội của Quốc hội và Nghị quyết 11 của Chính phủ về chương trình này. Rà soát, đánh giá việc triển khai Luật Du lịch năm 2017 và pháp luật có liên quan, chú trọng cụ thể hóa các quy định về tăng cường hợp tác công tư, huy động mọi nguồn lực đầu tư cho phát triển du lịch ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cho tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch. Sớm cấp vốn điều lệ cho Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch, quản lý chặt chẽ, phát huy tối đa hiệu quả hoạt động của quỹ. Có chính sách ưu tiên phát triển du lịch sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thực hiện tốt chính sách, nhiệm vụ phát triển sản phẩm du lịch mới, hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh du lịch, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực thực hiện chuyển đổi số liên kết, hợp tác trong và ngoài nước, bảo đảm môi trường kinh doanh du lịch lành mạnh. Khai thác có hiệu quả các giá trị tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa để phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030, Chiến lược phát triển gia đình đến năm 2030. Rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về văn hóa, như sửa đổi Luật Di sản văn hóa; nghiên cứu xây dựng Luật về nghệ thuật biểu diễn; xây dựng văn bản quy phạm điều chỉnh lĩnh vực văn hóa; nghiên cứu xây dựng Đề án hoặc Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2022-2030 trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần sớm ban hành quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045, nghiên cứu, đề xuất các công trình, tác phẩm văn hóa, nghệ thuật xứng tầm, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng vào năm 2030 và 100 năm thành lập nước 2045. Nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách để huy động các nguồn lực xã hội đầu tư cho văn hóa và công nghiệp văn hóa. Thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Tăng cường hợp tác giao lưu về văn hóa, xúc tiến quảng bá văn hóa Việt Nam ra nước ngoài. Đối với việc bảo tồn và phát huy di sản, đề nghị tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thực hiện tốt công tác kiểm kê, xếp hạng, ghi danh quy hoạch, bảo quản, tu bổ, phục hồi, bảo vệ và phát huy giá trị di sản, di tích. Triển khai các biện pháp bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số. Đồng thời quan tâm bố trí đầy đủ, kịp thời ngân sách và có chính sách xã hội hóa hợp lý để thu hút đầu tư cho hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản, trong đó phân bổ đủ kinh phí thực hiện Chương trình bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2025. Tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát phối hợp với các địa phương trong công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích lịch sử và văn hóa.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục thực hiện có hiệu quả các giải pháp xây dựng nếp sống văn hóa, giáo dục đạo đức, lối sống, nhất là cho thế hệ trẻ, ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức xã hội và văn hóa ứng xử. Xây dựng, hoàn thiện các bộ quy tắc ứng xử trong cơ quan, tổ chức, cộng đồng, địa bàn dân cư và cả trên không gian mạng. Củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, tăng cường năng lực, hiệu lực đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, bổ nhiệm đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, nhất là ở cơ sở thực hiện tốt chính sách, chế độ phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa.

 

 Ngọc Mai